Bu makalede kademeli emeklilik sistemini ve merak edilenleri mercek altına alıyoruz. Emeklilikte Yaşa Takılanlar yasasının yasalaşmasının ardından birlikte, çok sayıda sigortalının gözü kulağı bir kez daha kademeli emeklilik haberlerine çevrildi. Bilhassa 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında ilk kez sigortalı olanlar, bu grup için yeni bir yasal adım araştırıyor.
Kademeli emeklilik sistemi nedir
Kademeli emeklilik, bireylerin işe giriş tarihlerine göre belirlenen yaş ve prim koşullarını kademe kademe doldurmalarını sağlayan bir sistemdir. Mevcut sistemde EYT sınırında kalanlar için bu formül, emekli olma yaşının aniden değil, zamana bölünerek esnetilmesini amaçlamaktadır.
Bakanlıktan gelen son açıklamalar
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı kanadından gelen son açıklamalarda, sosyal güvenlik dengesinin gözetilmesinin temel esas olduğu kaydedildi. Mevcut durumda sistemde köklü bir değişiklik gündemde olmasa da, mali analizlerin devam ettiği biliniyor.
Tahmin edilen prim ve yaş şartları
Henüz netleşmiş bir yaş tablosu yayımlanmasa da, medyada konuşulan olası senaryolar şu şekildedir:
-
9 Eylül 1999 sonrası girişliler: Kadınlar için 43 yaş ve 6250 prim günü, erkekler için 45 yaş ve 6250 prim günü.
-
2002 sonrası girişliler: Kadınlarda 46 yaş, erkeklerde 48 yaş ve 6500-7000 arası prim günü.
-
2005 sonrası girişliler: Bayanlarda 49 yaş, erkeklerde 51 yaş ve 7000 üzeri prim günü.
Kimler kapsam içerisine girecek
Beklentilerin merkezinde, 1999 yılındaki yasa değişikliğinden sonra çalışma hayatına adım atanlar yer alıyor. Özellikle EYT fırsatını az bir farkla kaçıran “2000 sonrası SGK’lılar“, mağduriyetin giderilmesi adına bu reformun yasalaşmasını bekliyor. Yasa onaylandığı takdirde 4A, 4B ve 4C ayrımı olmaksızın milyonlarca kişinin etkilenmesi bekleniyor.
EMADDER kademeli emeklilik yaş prim şartı tablosu
2000’den sonraki süreçte kademeli emeklilik için öngörülen liste 1999 yılının Eylül ayından sonra sigorta girişi olan çok sayıda vatandaş adına “tek bir gün farkla 20 yıla yakın geç emekli olma” vaziyeti, EMADDER (Emeklilikte Adalet Derneği) öncülüğünde büyük bir hak arayışına evrildi. Mevcut sistemde 2000 yılı ile 2008 yılları arasındaki girişliler hanımlarda 58, beylerde ise 60 yaş sınırına tabi iken, yeni hazırlanan planlar bu süreci hakkaniyetli bir basamağa yaymayı amaçlıyor.
EMADDER Talepleri ve Önerilen Geçiş Tablosu
EMADDER’in gündemdeki en güçlü önerisi, işe giriş tarihine baz alarak yıllık bazda belirli bir yaş ve prim artışı hedefleyen adaletli bir model.
99-00 arası başlayanlar: Kadınlarda 43, erkeklerde 45 yaş ile başlayan bir basamak. 2008 Sonrası: Mevcut yapının 7200 veya 9000 günlük primle 50-52 yaş aralığına indirilmesi.
Asıl Gaye: EYT düzenlemesini kaçıranların yaşadığı mağduriyeti, yaş sınırlarını kademeli olarak düşürerek gidermek.
2026 yılı öngörüleri: Meclis trafiği Sosyal güvenlik uzmanlarına göre, 2026 yılının ilk yarısında gündeme gelmesi beklenen muhtemel bir seçim atmosferi, kademeli emeklilik düzenlemesinin TBMM gündemine taşınmasını hızlandırabilir. Henüz resmi bir kanun metni ilan edilmese bile, Bakanlığın teknik çalışma yürüttüğü ankara fısıltıları arasında yer alıyor.
